strona internetowa powiatu wołowskiego

Na szlaku

Najlepszym sposobem na poznanie wszystkich niezwykłych miejsc w Powiecie Wołowskim, są oczywiście wędrówki, te piesze, rowerowe, czy wodne. Szlaki piesze należą do najstarszych szlaków turystycznych powiatu. Wyznaczone często kilkanaście lub kilkadziesiąt lat temu ustępują dziś miejsca szlakom rowerowym lub tematycznym ścieżkom edukacyjnym. Warto jednak ze względu na tradycję pokrótce je przypomnieć. Ich fragmenty mogą też stanowić świetne trasy krótszych wędrówek i spacerów.

Szlak żółty – Wołów – Wrzosy - Moczydlnica Klasztorna - Orzeszków, ok. 16 km, szlak wiedzie przez Park Krajobrazowy Dolina Jezierzycy. Po wyjściu z Wołowa cały czas obcujemy z przyrodniczym bogactwem parku. Trasa polecana dla grzybiarzy! Jest też łatwo dostępna ze względu na możliwość dojazdu pociągiem do Wołowa czy Orzeszkowa na stosunkowo częstej relacji Głogów-Wrocław.

Szlak czerwony -  jest częścią dłuższego, wielodniowego szlaku i biegnie z kierunku Bagno -Godzięcin- Uskorz Wielki, dalej przez Wołów – Stary Wołów – Kretowice do Orzeszkowa. Szlak ukazuje inne niż żółty obszary parku, w tym, zbaczając trochę z trasy, cenne grodzisko z okresu łużyckiego, położone  wśród podmokłych łąk w widłach Jezierzycy i Juszki, 1 km na zachód od Kretowic (charakterystyczne podłużne zagłębienia terenu).

Szlak niebieski (częściowo archeologiczny) - kolejny szlak turystyki wielodniowej. Rozpoczyna się w Urazie i biegnie skrajem doliny Odry przez Wały, Brzeg Dolny, Pogalewo Wielkie, Prawików, Lubiąż, Domaszków, Tarchalice i dalej, ukazując walory PK Dolina Jezierzycy, przez Orzeszków (dla zmęczonych możliwość powrotu pociągiem) do Krzelowa, a stąd przez Buszkowice - Dąbie – Rajczyn – Kozowo - Węgrzce do Wińska i dalej przez Rogów Wołowski na północ na teren powiatu górowskiego.

Szlak niebieski II - w formie pętli Wołów – Rudno – Mojęcice – Wołów, ok. 21 km.

Szlak zielony - zależnie od kierunku marszu zaczyna się lub kończy w Wołowie. Częściowo przebiega przez PK Dolina Jezierzycy. Z Wołowa maszerujemy przez tzw. Długie Wzgórza w kierunku Rudna, dalej przez Dębno, gdzie możemy wybrać jedną z 2 opcji: Dzikowiec - Krzydlina Wielka – Wzgórze Trzech Krzyży lub Domaszków – Gliniany – Rezerwat Odrzyska, docierając w końcu do Lubiąża. Można również obrać kierunek północy podążając z Wołowa w kierunku Pełczyna (przez Miłcz, Nieszkowice, Pieruszę) do Głębowic i dalej przez Korzeńsko do Żmigrodu.

Szlak czarny – kolejna pętla, tym razem duża, ok. 60 km, łączy gminy Wołów i Wińsko, pokazując z jednej stronie urozmaicenie krajobrazu, a z drugiej ciekawe miejscowości. Przebieg: Wołów – Miłcz – Sławowice – Głębowice – Białków – Wińsko – Słup – Konary – Moczydlnica Klasztorna – Wołów (uwaga na odcinku Wołów-Głębowice – oznakowany częściowo).

Dla miłośników wędrowania rowerem mamy ponad 200 km tras rowerowych. Niebieski – ponadregionalny Szlak Odry wpisany jest w międzynarodową sieć szlaków dziedzictwa kulturowego Greenways – o łącznej długości 256 km, prowadzi z Wrocławia do Głogowa przez Dolinę Odry. Stworzony dla ludzi nie tylko aktywnych, ale i świadomych swojego miejsca w przyrodzie. Jest na pewno atrakcją dla turystów preferujących tzw. skandynawski typ turystyki, czyli namiot i maksymalny kontakt z przyrodą. Rzeka towarzyszy nam nieustannie, bo szlak poprowadzono w jej bezpośredniej bliskości wykorzystując np. odcinki wału przeciwpowodziowego. Przejezdność szlaku jest w większości dobra, jednak wiele zależy od pory roku i rowerów jakimi dysponujemy. Idealnym wyborem dla Szlaku Odry będą rowery terenowe.

Idąc z biegiem rzeki Szlak Odry na terenie powiatu zaczyna się w Brzegu Dolnym. Osoby podróżujące szlakiem od Wrocławia mogą dostać się na drugą stronę rzeki na trzy sposoby - promem, specjalną kładką pieszą na moście kolejowym lub przez śluzę i zaporę wodną w Brzegu Dolnym. Prom to „frajda” dla turystów, ale trzeba pamiętać, że jest on zależny od pogody i stanów wody w rzece. Na moście kładkę pokonujemy zawsze prowadząc rower pieszo – to podstawowy warunek bezpieczeństwa, który trzeba zachować, choć kładka jest bardzo dobrze oddzielona od trakcji kolejowej. Widok na rzekę z góry jest fantastyczny. Szlak w Brzegu Dolnym rozpoczyna się przy jego pierwszej dużej atrakcji, czyli Parku Miejskim. Między Brzegiem a Lubiążem szlak prowadzi malowniczymi ścieżkami wędkarskimi i urozmaiconą widokowo szosą na skraju pradoliny Odry. Czeka nas też kilka wspinaczek, ale np. stromy podjazd przed Pogalewem Wielkim zaowocuje zapierającym dech w piersi widokiem na płynącą kilkadziesiąt metrów niżej Odrę. Jazdę urozmaici nam też  słynna „tarka”, czyli odcinek ok. 5 km brukowej drogi wybudowanej jeszcze przed 2 wojną światową. Prowadzi ona przez bardzo malowniczy obszar leśny, porośnięty w 100% olchami i dębami, do dawnej przeprawy promowej w Malczycach. I choć szlak zakręca tu w prawo, to warto na chwilę z niego zboczyć, by trafić do tego niezwykłego miejsca rozpoznawalnego na każdej mapie, w którym Odra zakręca prawie pod kątem 90 stopni. Tym bardziej że tuż przy zakręcie za wałem przeciwpowodziowym stoi wygodna wiata turystyczna z dużym stołem i rusztem – świetne miejsce na odpoczynek, ale i na biwak. Stąd już tylko 3 km do Lubiąża, gdzie od atrakcji turystycznych aż się roi. Szlak zaprowadzi nas przez bramę zachodnią na dziedziniec słynnego klasztoru cysterskiego. Przez Lubiąż szlak prowadzi główną ulicą aż do starej oczyszczalni (po lewej stronie). Tu skręca w lewo w kierunku kościoła p.w. św. Walentego. Z pobliskiej wysokiej skarpy rozciąga się widok na Odrę. Rosnące na zboczu drzewa porasta kwitnący bluszcz. Jest to jedno z największych skupisk tej dzikiej liany w dolinie Odry. Dalej szeroka polna droga wiedzie w kierunku rezerwatu Odrzyska. Dla osób zainteresowanych dokładniejszym poznaniem rezerwatu przygotowano ścieżkę przyrodniczą.

Szlak natomiast prowadzi na odcinku kilku kilometrów przez najpiękniejsze przyrodniczo tereny gminy Wołów. Od rozjazdu dróg (na Domaszków) przez ok.1 km trasa wiedzie po koronie wału przeciwpowodziowego – swoistej granicy przyrodniczej: po lewej stronie naturalna roślinność terenów okresowo podmokłych, po prawej monokultura sosny. W Domaszkowie warto skorzystać z możliwości odpoczynku, gdyż czeka nas długa włóczęga leśnymi drogami z dala od ruchliwych szos. Ten fragment Szlaku Odry jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo obszarów nad Odrą. Szeroką, leśną aleją wśród buków i dębów docieramy do Centrum Edukacji Ekologicznej wołowskiego nadleśnictwa. Znajduje się tu także szkółka leśna. Stąd kierujemy się do Tarchalic – kolejnego ważnego punktu Szlaku Odry. Z Tarchalic szlak prowadzi asfaltową szosą aż do Przyborowa. Po drodze, w miejscowości Małowice przecinamy linię kolejową Wrocław-Głogów. Przejeżdżając przez Przyborów koniecznie trzeba obejrzeć zachowany w niezłym stanie pałacyk położony nad malowniczym starorzeczem i wreszcie czeka nas powrót nad Odrę. Szlak odbija w stronę rzeki i będzie teraz prowadził u podnóża wału przeciwpowodziowego. Widok stąd jest imponujący, bo są to obszary nie zalesione, a sama rzeka jest tu wyjątkowo szeroka. Zjazd z wału na wysokości Buszkowic Małych jest wykładany betonowymi płytami i tak dojeżdżamy do mostku na rzeczce Jezierzyca, która będzie towarzyszyła szlakowi aż do ujścia do Odry za wsią Budków. Tu Szlak Odry przekracza granice powiatu wołowskiego, jednak zachęcamy do poznania go na całej długości aż do Głogowa, a nawet dalej.

Kolejna trasa rowerowa to czerwony Szlak Odra-Barycz, który został zaprojektowany tak, aby, pokazując niebanalne walory przyrodnicze, łączyć najważniejsze miejscowości powiatu, w tym stolice gmin. Jest to szlak tranzytowy o znacznej długości, jednak doskonale nadaje się do planowania lokalnych wycieczek rowerowych poprzez łączenie go z fragmentami innych szlaków sieci. Ma duże walory krajobrazowe i przyrodnicze, przebiega bowiem przez urozmaicone lasy, Park Krajobrazowy Doliny Jezierzycy, prezentuje też krajobrazy typowe dla doliny Odry i malownicze pasmo Wzgórz Wińskich. Szlak czerwony jest alternatywą dla Szlaku Odry biegnącego trudniejszymi ścieżkami. Na obszarze powiatu szlak rozpoczyna się w Brzegu Dolnym i biegnie najpierw naturalną drogą dobrej jakości, a później odcinkiem o zmodernizowanej, szutrowej nawierzchni. Ok. 1 km przed skrzyżowaniem z drogą gminną Uskorz Wielki-Godzięcin przy szlaku, nad leśnym stawem, zlokalizowano duże miejsce biwakowe z możliwością rozbicia namiotów. Stoi tutaj duża wiata wyposażona w stoły i bezpieczne palenisko. Na wspomnianym skrzyżowaniu szlak skręca w lewo i po minięciu wsi Uskorz Wielki włącza się, poprzez rondo przy ul. Trzebnickiej, do układu komunikacyjnego miasta Wołów. Ponieważ nie ma on wydzielonej sieci ścieżek rowerowych szlak poprowadzony został ulicami o jak najmniejszym ruchu drogowym - ul. Bema, Andersa, Spacerową, Wojska Polskiego, Witosa do przecięcia z szosą Wołów-Ścinawa. Dalej droga wiedzie wzdłuż torów kolejowych do wiaduktu kolejowego, gdzie szlak skręca w lewo. Od tego momentu ponownie rozpoczynają się nawierzchnie gruntowe. Po przecięciu szosy Stary Wołów- Wrzosy szlak biegnie wygodną, szutrową drogą do Kretowic (tu warto na chwilę zboczyć ok. 1 km na zachód, by w lesie dotrzeć do wczesnośredniowiecznego grodziska równego niemalże temu w Biskupinie), Moczydlnicy Klasztornej i Konar. Stąd przez wzgórki i pagórki tzw. Wińskiej Drogi trafimy do Wińska, a stąd przez Węgrzce i Rajczyn do granicy powiatu.

Godny polecenia jest również 70-kilometrowy szlak żółty Wołowskie Krajobrazy. Jest to szlak typowo rekreacyjny w formie pętli wokół Wołowa i świetnie nadaje się na weekendowe, rodzinne wyprawy. Rajd zacząć należy w Łososiowicach koło przystanku kolejowego, gdzie znajduje się tablica informacyjna i gdzie możemy wybrać wariant podróży. My proponujemy kierunek na Piotroniowice i Lipnicę. Przyjemna i niewymagająca droga pozwala na delektowanie się swojskimi, ale jakże pięknymi krajobrazami. Pamiętajmy jednak, że choć jest to szlak zdecydowanie rekreacyjny, w miarę możliwości oddalony od ruchliwych szos, to kilka razy trzeba je jednak przeciąć (np.  skrzyżowania z drogą Wołów-Brzeg Dolny czy Wołów-Wrocław) i są to momenty wymagające wzmożonej czujności. Na odcinkach Łososiowice-Lipnica, Uskorz Wielki-Garwół-Sławowice-Mikorzyce, Proszkowa-Siodłkowice-Miłcz Leśny i Golina -Stary Wołów szlak wiedzie utwardzonymi drogami na styku lasów i malowniczych pól. Dodatkowego uroku trasie dodają coraz bardziej zadbane wioski oraz rozciągające się tutaj morenowe Wzgórza Strupińskie o znacznych przewyższeniach - szybkie zjazdy szutrową drogą ze Stęszowa do Miłcza Leśnego zadowolą nawet fanów kolarstwa górskiego. W pobliżu Sławowic w rozległym lesie zwanym Mrówczym Borem znajduje się ciekawe skupisko głazów narzutowych określanych jako Głazy Kordeckiego. Największy z nich – pomnik przyrody – o wymiarach 3 x 2 x 1,5 m, widoczny jest w głębi młodego boru sosnowego. Głazy te są wyraźną pozostałością goszczącego tu niegdyś skandynawskiego lodowca. Kolejną atrakcją krajobrazową są piękne stawy w Żychlinie. Umiejscowiona tutaj wiata cieszy się dużą popularnością zarówno rowerzystów jak i mieszkańców. Turyści ucieszą się zapewne z włączenia do szlaku ośrodka rekreacyjnego w Golinie zapewniającego możliwość przenocowania pod namiotem lub w domkach kempingowych. Między Żychlinem a Goliną warto opuścić szlak i dojechać do Pełczyna, gdzie znajduje się bardzo ciekawy kościół p.w. św. Teresy od Dzieciątka Jezus z charakterystyczną drewnianą wieżą. W lasach wokół Pełczyna rośnie obficie śnieżyca wiosenna – gatunek zagrożony wyginięciem, będący pod ochroną w Polsce.
Wracamy na szlak, by przez Stary Wołów dotrzeć do rezerwatu Uroczysko Wrzosy i sąsiadujących, urokliwych stawów z unikalną atmosferą. Wybudowana tuż nad wodą stawu górnego duża, drewniana wiata umożliwia łączenie odpoczynku z obserwacją ptaków wodnych. Pamiętajmy przy tym, by nie zakłócać spokoju mieszkańców rezerwatu.
Z Wrzosów do Rudna jedziemy asfaltową szosą, by zaraz za wsią wjechać w największe lasy powiatu wołowskiego. Leśny odcinek do Krzydliny Małej należy do najpiękniejszych na całym szlaku. Zlokalizowana w tym miejscu kolejna wiata służyć będzie nie tylko rowerzystom, ale i grzybiarzom. Krzydlina zaoferuje nam natomiast kolejną możliwość noclegu w znajdującym się tu Centrum Spotkań i Dialogu. Warto też zwrócić uwagę na tutejszy kościół p.w. św. Michała Archanioła.
Po przekroczeniu szosy Wołów-Stobno, przy której stoi kolejna, drewniana wiata rozpoczyna się ostatni, leśny odcinek do Łososiowic. Przejechanie całego szlaku w tempie rekreacyjnym nie powinno zabrać więcej niż 4-5 godzin i nie stanowi większego problemu dla osób starszych i dzieci.

Bardziej zaprawionym rowerzystom polecamy szlak Leśne Wydmy oznaczony kolorem zielonym. Jest to trasa o wybitnych walorach krajobrazowo – przyrodniczych i prowadzi z Wołowa do „Leśnych Wydm” za Dębnem. Za miastem przecina się z rzeczką Juszka, stanowiącą granicę Parku Krajobrazowego Doliny Jezierzycy. Rozciąga się tutaj rozległy obszar ekologiczny o pow. 140 ha obejmujący podmokłe łąki w dolinie Juszki i jej dopływu Mojęcickiej Strugi. Cenne biotopy łąkowe obecnie w Polsce zanikają i zachowanie tak dużego kompleksu jest rarytasem przyrodniczym. To właśnie tu realizowany był projekt „Czarna owca”, polegający na odtworzeniu dogodnych warunków lęgowych dla wielu ptaków (m.in. bocianów, czajek, żurawi czy derkacza) poprzez wypas owcy wrzosówki. Jednocześnie przywrócono krajobrazowi rodzimą i efektownie wyglądającą rasę. Obecnie stado liczy ok. 400 sztuk. Do Dębna szlak wiedzie łańcuchem malowniczych i pofałdowanych  wydm. Ich szczyty porośnięte są kępami borówek brusznic, niżej rosną łany borówek czernic, czyli „czarnych jagód”. Przy piaszczystych drogach rosną sosny o bajecznie powykręcanych, odkrytych korzeniach, a między nimi uwagę zwracają przestoje starych dębów.
Okolice Dębna to prawdziwy raj dla wędkarzy. Znajdują się tutaj aż trzy duże kompleksy stawów rybnych. Teren ten jest prawdziwym królestwem ptaków wodnych i drapieżnych. Okoliczne lasy to także eldorado dla grzybiarzy. Dla turystów przygotowano kilka miejsc postojowych. Od Dębna szlak prowadzi drogą asfaltową pośród sosnowego boru w kierunku Tarchalic. Przy tablicy informacyjnej szlak „Leśnych wydm” kończy się na styku z niebieskim „Szlakiem Odry”.

Kolejny szlak, również oznaczony kolorem zielonym, liczy 10 km długości i nosi nazwę Wzgórza Wińskie. Prowadzi wokół leśnych wzgórz między Głębowicami a Staszowicami. Zaprojektowany został przez kilku mieszkańców tych okolic – znawców lokalnej przyrody i dziedzictwa kulturowego. Z jednej strony pętla stanowi samodzielną propozycję na miłe spędzenie czasu w pięknym terenie, z drugiej zaś wchodzi w skład rowerowej obwodnicy Powiatu Wołowskiego. Trasa ta ma wyraźnie dwa oblicza. Część południowa od styku ze szlakiem czarnym (kier. Siodłkowice) do styku ze szlakiem żółtym (kier. Wińsko) przebiega w kompleksie leśnym porastającym malownicze wzgórza. Trasę można lekko zmodyfikować włączając fragmenty czarnego szlaku pieszego, który przebiega grzbietem wzgórz. Jest to ścieżka nieco trudna technicznie, więc nie polecamy jej spokojnym lub początkującym rowerzystom, gdyż zarówno podjazdy jak i zjazdy mogą sprawić niemiłe niespodzianki, choć na pewno znajdą się amatorzy i takich wrażeń.
Wracajmy jednak na zielony szlak. Jadąc od strony Staszowic w kierunku Trzcinicy czeka nas najpierw  podjazd kamienistą drogą, ale później małe szaleństwo leśną szutrówką w dół zrekompensuje wysiłek - w zależności od posiadanej mocy można tu rozwinąć prędkość do 60 km/h. Wspomniane wzgórza piętrzą się po obu stronach drogi i przypominają małe Bieszczady. Po ok. 5 km zjazdu szlak dochodzi do szosy i od tej pory jest to dominująca nawierzchnia drugiej części pętli. Kolejną miejscowością jest Trzcinica. Góruje nad nią niewielkie wzniesienie z okazałą kaplicą liczącą ok. 300 lat, która wraz z pozostałościami polnej kalwarii, kościołem p.w. Św. Eliasza Proroka (obecnie MB Szkaplerznej) oraz klasztorem o. Karmelitów w Głębowicach jest architektoniczną atrakcją szlaku.

Sieć głównych szlaków rowerowych uzupełniają łączące je odcinki oznaczone kolorem czarnym. Pierwszy z nich wiodący od Siodłkowic do Staszowic łączy dużą pętlę szlaku Wołowskie Krajobrazy z niewielka pętlą zielonego szlaku Wzgórz Wińskich. Jest to bardzo ciekawy odcinek, bo przebiega przez malownicze Wzgórza Strupińskie. Jazda po górkach sprawi wszystkim dużą frajdę, ale najlepiej sprawować się będą solidne górale. Szlak jest bardzo urozmaicony pod względem nawierzchni, od asfaltu od strony Siodlkowic, kostkę brukową w Smarkowie, szutry w Pawłoszewie do typowej drogi polnej w Staszowicach. Te 10 km to chyba najbardziej „górski” szlak w całej, powiatowej sieci dróg rowerowych.
Kolejny odcinek czarnego szlaku pomiędzy Stobnem i Grodzanowem o długości ok. 8 km łączy Wołowskie Krajobrazy i Szlak Odry. Wiedzie szeroką, polną aleją o dość dobrej nawierzchni. Wokół rozciągają się malownicze pola, a wzdłuż drogi rosną szpalery czereśni. Odcinek ten jest bardzo dobrym skrótem z Wołowa do Lubiąża.
Trzeci fragment to odcinek z Wołowa do Łososiowic. Jest on najwygodniejszym połączeniem Wołowa ze szlakiem „Wołowskie Krajobrazy”. Wygodna nawierzchnia i niewielki ruch we wsi Łososiowice sprawia, ze nadaje sie doskonale do bezpiecznego wyjazdu z miasta na trasy terenowe, co niewątpliwe ma znaczenie dla rodzin podróżujących rowerami z dziećmi.